Küreselleşme Ve Ekolojik Bunalım (2)

Bülent DURU
A.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi

Küresel sermaye birikimini hızlandırma sürecindeki önemli aktörlerden olan uluslararası finans örgütlerinin, gelişmekte olan ülkelerde desteklediği enerji, altyapı ve tarım alanlarında yürütülen kalkınma projeleri bu bölümde anılması gereken bir diğer konuyu oluşturuyor. Örneğin, asıl işlevlerinden biri gelişmekte olan ülkelerdeki kalkınma çabalarını desteklemek olan Dünya Bankası, 1980′lerden önce desteklediği kalkınma projelerinin çevresel etkilerini hiçbir biçimde hesaba katmış değildir. Örgütün çevre birimini güçlendirmesi, çevre uzmanları çalıştırmaya başlaması da yine yakın dönemin bir gelişmesidir. Banka’nın tutumunda bugün de fazla bir değişikliğin olduğu söylenemez; bir anlamda çevre sorunları ekonomik kalkınmayı sağlama çabalarına bir engel oluşturduğu ölçüde ilgi alanı içinde görülmektedir. Doğal değerler üzerinde ağır baskı kuran büyük ölçekli kalkınma projelerine destek vererek binlerce kişinin zorunlu göçe tutulmasına neden olan Banka’nın kimi projelerine yerel halk ve çevreci örgütler tarafından büyük tepki gösterildiğini de eklemek gerekir.

Küreselleşme Ve Ekolojik Bunalım (1)

Bülent DURU
A.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi

Bu başlığını taşıyan bir yazının öncelikle iklim değişikliği, ozon tabakasının incelmesi, biyolojik çeşitliliğin kaybı, ormansızlaşma gibi yine küresel nitelik taşıyan sorunları ele alması beklenirdi. Gerçekten de, bu tür sorunların daha da ağırlaşmasıyla kapitalizmin sınır tanımaksızın büyüme eğiliminde olması arasında doğrusal bir ilişki bulunmaktadır. Ancak, kamuoyunda ve akademik yazında ekolojik bunalımın küresel sermaye birikimi ile bağlantısı üzerinde yoğun biçimde durulduğundan burada farklı bir yol izlenerek küresel ekonominin üzerinde bugüne değin üzerinde fazla söz söylenmeyen, görece yeni kimi ekolojik ve toplumsal etkileri sergilenmeye çalışılacaktır.

İklim Felaketleri: Birşeyler yapmanın önünde üç engel

İMMANUEL WALLERSTEİN

22 Mart 2007

Bilim insanları bizi elli yıldan beri insanın yol açtığı iklim değişikliklerin tehlikeleri konusunda uyarıyor. Ancak son iki üç yılda durumda iki önemli değişiklik oldu.

İlki; değişik bilimsel gruplar bu tehlikelerin gerçek olduğunu ve bu tehlikelerin bilim insanlarının beş yıl önce sandığından bile daha hızlı bir şekilde meydana geldiğini kaydeden oldukça güvenilir raporlar çıkardılar. Almanya Başbakanı Angela Merkel’in de geçenlerde söylediği gibi; “On ikiye beş yok, on ikiyi beş geçiyor.”

İklim Değişiklikleri: Tehlikede olan nedir?

Michele Fabbri

2003 yazı Güney Avrupa’ya çok şiddetli bir kuraklık getirdi. Bazen mevsim normallerinin 8 ilâ 10 derece üzerine çıkan çok yüksek sıcaklıklar kaydedildi.

Bu olağandışı sıcaklık dalgası, Avrupa çapında ölüm oranlarının artmasına ve binlerce insanın ölümüne yol açtı. Eylül ayında durum köklü bir değişim gösterdi ve orta ve güney İtalya’da, Fransa’da ve İspanya’da büyük seller görüldü.

Yenilenebilir Enerji

İNSAN, yaşamını doğal çevrede sürdürürken ihtiyaçlarını da doğal kaynaklardan sağlıyordu. Kurutmayı ve ısınmayı güneşle, tahıl üretimini rüzgarla yapıyor, bir kandilin ışığıyla aydınlanabiliyordu. Nüfus artıp ihtiyaçlar çeşitlenince, “daha çok” ve “daha hızlı”yı isteyen insan, yeni kaynakların arayışına girdi. Önce buharın keşfinde olduğu gibi kullandığı kaynakları yoğunlaştırarak “daha fazla” enerji elde etti. Ancak suda yaptığı yoğunlaştırmayı güneşin dağınık enerjisini birleştirmek için denemek yerine daha kolay bir yolu seçti. Yakılmasıyla daha fazla enerjiyi açığa çıkaran yakıtlara yöneldi. Fakat bu yakıtların çevreye ve atmosfere verdiği zarar, sağladığı faydayı gölgeledi.